1. Zapewnij stały dostęp do czystej i chłodnej wody
W czasie upałów krowa wysokowydajna może wypijać nawet 120–180 litrów wody dziennie. Jeśli dostęp do wody jest ograniczony, pobranie paszy automatycznie spada.
Warto zadbać o:
- czyszczenie poideł minimum raz dziennie,
- odpowiednią liczbę poideł,
- wysoką wydajność przepływu,
- możliwie chłodną wodę.
Według danych publikowanych przez
FAO, niedobór wody jest jednym z głównych czynników ograniczających produkcję mleka podczas wysokich temperatur.
2. Zadawaj świeży TMR częściej i w chłodniejszych godzinach
Podczas upałów pasza szybciej się zagrzewa i traci smakowitość. Krowy zdecydowanie chętniej pobierają świeży TMR (Świeży TMR (z ang. Total Mixed Ration – Całkowicie Wymieszana Dawka) to przygotowana bezpośrednio przed zadaniem krowom mieszanka paszowa, w której pasze objętościowe (kiszonki, siano) są połączone z paszami treściwymi (zboża, śruty), mineralnymi i witaminowymi. wieczorem i nocą.)
Najlepsze efekty daje:
- zadawanie paszy późnym wieczorem,
- częstsze podgarnianie,
- usuwanie zagrzanego TMR-u,
- ograniczenie sortowania paszy.
To prosty sposób na zwiększenie pobrania suchej masy bez dodatkowych kosztów.
3. Zadbaj o wentylację i ograniczenie stresu cieplnego
Bez skutecznej wentylacji nawet najlepsza dawka żywieniowa nie zadziała. Krowa podczas stresu cieplnego ogranicza pobranie paszy, aby zmniejszyć produkcję ciepła metabolicznego.
Skuteczne rozwiązania:
- wentylatory nad stołem paszowym,
- kurtyny boczne,
- zamgławianie,
- zacienienie obory,
- poprawa ruchu powietrza.
Więcej informacji o wpływie stresu cieplnego na bydło można znaleźć na stronie
4. Stosuj drożdże paszowe wspierające pracę żwacza
Latem znacznie wzrasta ryzyko kwasicy. Krowy jedzą mniej, ale często pobierają paszę nieregularnie i szybciej sortują TMR.
Dlatego warto stosować:
- drożdże paszowe,
- bufory,
- preparaty stabilizujące pH żwacza.
Dobre drożdże:
- poprawiają strawność włókna,
- wspierają bakterie żwaczowe,
- pomagają utrzymać wyższe pobranie paszy,
- ograniczają spadki tłuszczu w mleku.
5. Zwiększ koncentrację energii w dawce
Gdy krowa pobiera mniej paszy, musi otrzymać więcej energii w mniejszej objętości dawki.
W praktyce dobrze sprawdzają się:
- tłuszcze chronione,
- dodatki energetyczne,
- wysokiej jakości kiszonki,
- odpowiednio zbilansowana skrobia.
Błędem jest natomiast nadmierne zwiększanie ilości pasz treściwych bez kontroli pH żwacza. To często prowadzi do cichej kwasicy i dalszego spadku wydajności.
6. Stosuj elektrolity podczas największych upałów
Wysoka temperatura powoduje ogromne straty elektrolitów i zaburzenia gospodarki wodno-mineralnej.
Objawy niedoborów:
- spadek apetytu,
- mniejsza aktywność,
- spadek mleka,
- szybszy oddech,
- pogorszenie płodności.
Dobrze dobrane elektrolity dla bydła pomagają:
- utrzymać nawodnienie,
- poprawić pobranie paszy,
- ograniczyć skutki stresu cieplnego.
7. Regularnie kontroluj jakość kiszonki
Latem kiszonka znacznie szybciej wtórnie się zagrzewa. Nawet dobrze przygotowany materiał może tracić wartość pokarmową po otwarciu pryzmy.
Najczęstsze błędy:
- zbyt wolne wybieranie pryzmy,
- słabe ubicie,
- pozostawianie luźnej ściany,
- brak dodatków stabilizujących.
Zagrzana kiszonka:
- obniża pobranie paszy,
- zwiększa ryzyko problemów metabolicznych,
- powoduje straty mleka.
Praktyczne informacje dotyczące jakości kiszonek publikuje również
Ile można stracić przez stres cieplny?
W wielu gospodarstwach spadek wydajności podczas upałów wynosi:
- od 2 do nawet 6 litrów mleka dziennie na krowę,
- pogarsza się skuteczność zacieleń,
- rośnie ryzyko ketozy i kwasicy,
- zwiększają się koszty leczenia.
Dlatego działania ograniczające stres cieplny bardzo szybko się zwracają.
Jakie produkty pomagają poprawić pobranie paszy latem?
Najczęściej stosowane rozwiązania to:
- drożdże paszowe,
- bufory żwaczowe,
- elektrolity
- dodatki energetyczne,
- preparaty stabilizujące TMR.
Warto dobierać je indywidualnie do wydajności stada i systemu żywienia.
Podsumowanie
Latem każda utracona porcja paszy oznacza realne straty mleka i gorszą zdrowotność stada. Dlatego warto działać wcześniej i kompleksowo.
Największe efekty przynoszą:
- dobra wentylacja,
- świeży TMR,
- elektrolity,
- drożdże paszowe,
- kontrola jakości kiszonek.
Odpowiednio dobrane dodatki żywieniowe pomagają utrzymać wydajność nawet podczas największych upałów i ograniczyć straty w gospodarstwie.
FAQ
Dlaczego krowy mniej jedzą podczas upałów?
Ponieważ organizm ogranicza produkcję ciepła metabolicznego. Mniejsze pobranie paszy pomaga krowie schłodzić organizm, ale jednocześnie obniża produkcję mleka.
Od jakiej temperatury pojawia się stres cieplny u bydła?
Pierwsze objawy mogą występować już przy temperaturze około 22–24°C i wysokiej wilgotności powietrza.
Czy elektrolity dla bydła naprawdę działają?
Tak, szczególnie podczas intensywnych upałów. Pomagają utrzymać nawodnienie i ograniczyć spadek pobrania paszy.
Jak zwiększyć pobranie suchej masy latem?
Najlepsze efekty daje połączenie dobrej wentylacji, świeżego TMR-u, odpowiedniej jakości kiszonek oraz dodatków wspierających żwacz.
